به گزارش همشهری آنلاین، امارات متحده عربی، بهویژه دبی، طی دو دهه اخیر از یک مرکز تجاری و گردشگری به یک بازیگر اصلی در اقتصاد غیررسمی و شبکههای مالی غیرقانونی جهان تبدیل شده است. این کشور با بهرهگیری از ترکیبی از مناطق آزاد با نظارت حداقلی، بازار املاک غیرشفاف، تجارت گسترده طلا، و سیستم بانکی عمیقاً جهانیشده، به بستری برای پولشویی عواید ناشی از فساد در آفریقا، قاچاق مواد مخدر از آسیای مرکزی، تأمین مالی جنگ در سودان و یمن، و شبکههای قاچاق انسان،بهره کشی جنسی از زنان و استثمار کارگران مهاجر بدل شده است. برخلاف تصور رایج، این پدیدهها صرفاً عارضه جانبی رشد سریع نیستند، بلکه جزئی جداییناپذیر از مدل توسعه اقتصادی امارات و بهشت مصونیت آن محسوب میشوند.
امارات مقصد پولشویی از آفریقا تا غرب آسیا
امارات یک اکوسیستم فساد خودتقویتشونده را میزبانی میکند که در آن پولشویی، نه یک فعالیت مجرمانه حاشیهای، بلکه موتور مرکزی برای تأمین مالی سایر جرایم سازمانیافته و حفظ ساختار استثمارگرانه است.
شواهد نشان میدهد، این کشور هاب پولشویی کمربند آفریقا تا غرب آسیا است. پولهای کثیف حاصل از قاچاق مواد مخدر، طلای خونین و فساد مقامات در بازار طلا و املاک دبی تطهیر میشود. شبکههای قاچاق انسان و استثمار کارگران با این پولهای شستهشده تغذیه میشوند و خود نیز مولد پول کثیف جدیدی هستند این کار از طریق ابزارهایی چون مناطق آزاد تجاری،بازار مسکن و تبدیل شدن به مرکز تجارت طلای منطقه میسر شده است.
مناطق آزاد و شرکتهای صوری: بیش از ۴۰ منطقه آزاد تجاری در امارات فعال هستند که تا همین اواخر الزامی برای افشای ذینفع نهایی شرکتها نداشتند. این مناطق امکان ثبت شرکتهای صوری با کمترین هزینه و بیشترین محرمانگی را فراهم میکردند. طبق اسناد فاششده مانند پاناما پپرز و پاندورا پپرز، بسیاری از این شرکتها برای پنهانسازی دارایی دیکتاتورها، قاچاقچیان و کلاهبرداران بینالمللی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
بازار املاک و مستغلات: بازار ملک دبی بهویژه در برجهای لوکس و جزایر مصنوعی، با امکان پرداخت نقدی کلان، استفاده از رمزارز و سازوکار خرید از طریق اشخاص ثالث، به ماشین لباسشویی پولهای کثیف معروف شده است. تحقیقات نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از معاملات بالای یک میلیون دلار دارای پرچم قرمز پولشویی بودهاند. در سال ۲۰۲۲ دولت امارات برای خروج از لیست خاکستری اف ای تی اف FATF، ثبت اجباری ذینفعان املاک را آغاز کرد، اما اجرای کامل آن همچنان محل تردید است.
شبکه طلای کثیف: امارات بهویژه دبی سیستم پیچیدهای برای شستشوی طلای قاچاق فراهم کرده است. طلای خام استخراجشده توسط گروههای مسلح یا تحت شرایط استثمارگرانه از آفریقا (سودان، کنگو، مالی) و آمریکای لاتین (ونزوئلا) با پروازهای مستقیم یا از طریق کشورهای همسایه وارد امارات میشود.پالایشگاههای بزرگ در دبی (مانند کالوتی) طلا را ذوب کرده، عیار آن را تغییر میدهند و با گواهی مبدأ ساخت در امارات (Made in UAE) روانه بازارهای جهانی میکنند. این فرآیند، رد طلای خونین را کاملاً محو میکند. در سال ۲۰۲۳، هیئت کارشناسان سازمان ملل تأکید کرد که امارات با خرید طلای قاچاق از نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) در سودان، عملاً به تأمین مالی جنایتهای جنگی و نسلکشی کمک میکند.
تأکید امارات بر افزایش حجم ذخایر و گردش طلا، همافزایی کاملی با پولشویی دارد. هرچه حجم طلای در گردش در دبی بیشتر باشد، ترکیب کردن طلای قاچاق با طلای قانونی آسانتر و غیرقابل ردیابیتر میشود. این دقیقاً همان روشی است که در پروندههای بزرگ مانند دختر رئیسجمهور آنگولا ایزابل دوس سانتوس، و نیز طلای غارتشده سودان بهکار رفته است.
پالایشگاههای امارات در سال ۲۰۲۲ بیش از ۸۵ میلیارد دلار شمش طلا صادر کردند. تخمین زده میشود که بخش قابلتوجهی از این طلا پیش از ورود به پالایشگاه، یا از معادن غیرقانونی آمده یا ارزش آن بهطور کاذب در فاکتورها دستکاری شده است. گزارش سوئیس اید Swissaid در سال ۲۰۲۴ نشان داد که دبی بزرگترین مقصد طلای قاچاق آفریقاست و سالانه بیش از ۶۰ تن طلای ثبتنشده از این قاره وارد امارات میشود.
نظام حواله و صرافیهای غیررسمی: شبکه سنتی حواله که در جنوب آسیا و خلیج فارس ریشه دارد، امکان انتقال مبالغ هنگفت را بدون عبور از کانالهای رسمی بانکی فراهم میکند. این سیستم برای کارگران مهاجر کمدرآمد طراحی شده، اما بهطور گسترده توسط شبکههای قاچاق مواد مخدر و انسان نیز مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
از قاچاق انسان تا بردگی جنسی زنان
امارات همچنین دارای یک شبکه عظیمی از فساد از طریق مواد مخدر، استثمار سیستماتیک کارگران مهاجر، قاچاق انسان و بردگی جنسی است.
به طور کلی امارات بهعنوان نقطه ترانزیت اصلی هروئین افغانستان (مسیر بالکان-ایران-خلیج فارس) و کپتاگون (آمفتامین تولیدی در سوریه) عمل میکند. پول حاصل از این تجارت چند ده میلیارد دلاری از همان مسیرهای طلا، شرکتهای صوری و املاک شستشو داده میشود.
همچنین صنعت گردشگری و تفریح دبی تقاضای عظیمی برای استثمار جنسی زنان ایجاد کرده است. زنان فریبخورده از اروپای شرقی، آسیای مرکزی، آفریقا و جنوب آسیا با وعده کار به دبی آورده شده و در شبکههای بدهی و خشونت گرفتار میشوند. این قاچاقچیان درآمدهای کلان خود را از طریق همان ساختارهای مالی پولشویی تطهیر میکنند.
اینها اما همه ماجرا نیست. بیش از ۸۰ درصد جمعیت امارات را کارگران مهاجری تشکیل میدهند که عمدتاً از هند، بنگلادش، پاکستان و فیلیپین میآیند. سیستم کفالت به کارفرما اجازه میدهد گذرنامه کارگر را ضبط، دستمزد را پرداخت نکند، و او را در اردوگاههای کارگری محبوس نگه دارد. این استثمار نهادینهشده، ارتباط مستقیمی با پولشویی دارد.
سودهای هنگفت ناشی از سرکوب دستمزدها از طریق خرید املاک لوکس و قراردادهای صوری پولشویی میشود. دلالان کاریابی در کشورهای مبدأ با دریافت رشوه و پورسانت، کارگران را به بردهداری مدرن میفروشند و پولهایشان از طریق شبکههای حواله شستشو داده میشود. این کارگران استثمارشده همان کسانی هستند که برجهای دبی را ساختند و ویلاهای نخبگان فاسد جهان را تمیز میکنند.
ارزش سالانه پولشویی ها
طبق گزارشهای پولشویی مشکوک (STRs) واحد اطلاعات مالی امارات در سال ۲۰۲۲ بیش از 36 هزار گزارش تراکنش مشکوک دریافت کرده است. این عدد نسبت به سالهای قبل جهشی بزرگ داشت (بخشی به دلیل اصلاحات FATF) و نشاندهنده حجم بالای فعالیتهای پرچمدار است، نه الزاماً حجم پولشویی.
اسناد فاششده خزانهداری آمریکا در سال 2020 نشان داد که تنها در یک بازه ۱۸ ساله، بانکهای جهانی بیش از ۲ تریلیون دلار تراکنش مشکوک را گزارش کردهاند. سهم امارات در این اسناد بسیار پررنگ بود. تنها یک شبکه تجاری مرتبط با یک تاجر طلای دبی، بیش از ۱.۴ میلیارد دلار پول مشکوک را از طریق بانک امارات انبیدی جابهجا کرده بود.
مؤسسه گلوبال فاینانس اینتگریتی Global Financial Integrity در گزارشهای خود، امارات را یکی از بزرگترین قطبهای جریانهای مالی نامشروع از طریق فاکتورهای تجاری جعلی معرفی کرده است. برای مثال، در تجارت دوجانبه هند و امارات، سالانه میلیاردها دلار پول از طریق بیشاظهاری یا کماظهاری ارزش کالا جابهجا میشود که رقم دقیق آن در سایه اقتصاد زیرزمینی پنهان است.
نظر شما